Keuzehulp
Hoeveel kWh heb ik nodig?
Groter is niet beter. Een batterij die zelden leeg raakt, heeft capaciteit die je wel betaalt maar niet gebruikt. Met vier stappen kom je op een maat die past bij je verbruik, je panelen en je contract.
Het korte antwoord
Stem de batterij af op wat je verbruikt tussen zonsondergang en zonsopgang, en niet op je jaarverbruik. Een veelgebruikte bovengrens van de Hochschule für Technik und Wirtschaft (HTW) in Berlijn is 1,5 kWh bruikbare capaciteit per 1.000 kWh jaarverbruik, en ook niet meer dan 1,5 kWh per kWp zonnepanelen. Voor een gemiddeld huishouden met zonnepanelen komt dat neer op 5 tot 8 kWh als je alleen je eigen zonnestroom opslaat. Met een dynamisch contract, een warmtepomp of een elektrische auto loont een grotere batterij, omdat je dan ook in de winter goedkoop kunt laden.
Waarom niet zo groot mogelijk?
Elke kWh capaciteit kost geld, ongeveer € 300 tot € 600 per kWh inclusief installatie. Die kWh verdient zich alleen terug als hij zo vaak mogelijk wordt gevuld en weer leeggemaakt. Een batterij van 20 kWh in een huis dat 's avonds 6 kWh verbruikt, gebruikt de bovenste 14 kWh op de meeste dagen niet.
Onderzoekers van de HTW Berlijn, die al jaren thuisbatterijen testen, waarschuwen daarom dat te groot kopen veel voorkomt en zowel financieel als ecologisch onverstandig is. Elke extra kWh levert minder op dan de vorige. Te klein is ook zonde, maar minder erg: bij de meeste systemen breid je later uit, terwijl je overcapaciteit niet terugkrijgt.
Stap 1: wat verbruik je 's avonds en 's nachts?
Overdag gebruik je je zonnestroom direct, met of zonder batterij. Gemiddeld is dat ongeveer 30% van wat je panelen opwekken. De batterij is er voor de uren daarna: van de vroege avond tot de volgende ochtend. Volgens Netbeheer Nederland ligt de verbruikspiek van huishoudens tussen 17:00 en 22:00 uur, precies als de zon ondergaat.
Zo meet je het: kijk in de app van je energieleverancier of slimme meter naar je verbruik per uur. Tel voor een paar gewone dagen in het voorjaar het verbruik op van zonsondergang tot zonsopgang. Dat getal is je startpunt.
Kun je het niet meten? Reken dan met je jaarverbruik gedeeld door 365, en neem daarvan een deel voor de avond en nacht. Hoe groot dat deel is, verschilt sterk per huishouden: wie overdag werkt, verbruikt bijna alles 's avonds. In het rekenvoorbeeld hieronder nemen we 60%. Dat is een aanname, geen meting.
Ter oriëntatie het gemiddelde jaarverbruik volgens het Nibud (2026):
| Huishouden | Stroomverbruik per jaar | Per dag |
|---|---|---|
| 1 persoon | 1.600 kWh | ± 4,4 kWh |
| 2 personen | 2.410 kWh | ± 6,6 kWh |
| 3 personen | 2.950 kWh | ± 8,1 kWh |
| 4 personen | 3.510 kWh | ± 9,6 kWh |
| 5 personen of meer | 3.880 kWh | ± 10,6 kWh |
Dit is zonder warmtepomp en elektrische auto. Die komen in stap 4.
Stap 2: is er genoeg overschot om hem te vullen?
Een batterij vult zich met zonnestroom die je overdag niet direct gebruikt. Is dat overschot kleiner dan je avondverbruik, dan wordt de batterij op die dag niet vol. Volgens Milieu Centraal leveren tien zonnepanelen op een gemiddelde junidag zo'n 15 kWh op, en op een gemiddelde decemberdag maar ongeveer 2,5 kWh.
Dat betekent twee dingen. In de zomer is er bij de meeste huizen ruim genoeg overschot. In de winter wordt een batterij met alleen zonnestroom zelden vol, hoe groot hij ook is. Daarom adviseert de HTW Berlijn niet meer dan 1,5 kWh bruikbare capaciteit per kWp zonnepanelen. Heb je 4 kWp aan panelen, dan is 6 kWh voor zonnestroom alleen de bovengrens.
Stap 3: welk contract heb je?
Met een vast contract heeft het geen zin om de batterij van het net te laden: stroom kost dan op elk moment hetzelfde. De batterij werkt dan alleen met je eigen zonnestroom, en de grenzen uit stap 1 en 2 bepalen de maat.
Met een dynamisch contract verandert dat. De batterij kan dan ook laden op momenten dat stroom goedkoop is, bijvoorbeeld 's nachts in de winter, en ontladen in de dure avonduren. Dan heeft extra capaciteit ook in de maanden zonder zonne-overschot werk. Hoeveel groter het optimum dan wordt, is lastig in één vuistregel te vangen: het hangt af van de prijsverschillen en van je verbruik in de winter. In de praktijk adviseren we dan vaak één of twee batterijmodules meer dan voor zonnestroom alleen. Hoe dat werkt, lees je in Dynamisch energiecontract en je batterij.
Stap 4: warmtepomp en elektrische auto
Warmtepomp. Een hybride warmtepomp verbruikt grofweg 1.700 tot 1.900 kWh stroom per jaar extra, een volledig elektrische ongeveer 3.200 kWh. Dat verbruik valt vooral in de winter, als je panelen het minst opleveren. Met alleen zonnestroom helpt een grotere batterij daar dus weinig. Met een dynamisch contract wel: de batterij laadt 's nachts goedkoop en dekt een deel van het verbruik in de dure uren.
Elektrische auto. Een elektrische auto verbruikt 15 tot 20 kWh per 100 kilometer. Bij 11.200 kilometer per jaar, wat particulieren in 2025 gemiddeld reden, is dat 1.700 tot 2.200 kWh, plus ongeveer 10% laadverlies. De accu van een auto is veel groter dan een thuisbatterij. Een thuisbatterij is daarom geen goede buffer om je auto mee te laden: dan staat hij na één laadbeurt leeg en mist je huis de rest van de avond. Beter is het om de auto direct te laden: overdag op zonne-overschot als hij thuis staat, of op de goedkoopste uren van de nacht. De batterij blijft dan voor je huis.
Beide apparaten vragen vooral om meer vermogen, meer dan om meer capaciteit. Daarover meer hieronder.
Rekenvoorbeeld
Een gezin van vier met 3.500 kWh jaarverbruik en tien zonnepanelen van samen 4 kWp, geen warmtepomp, geen elektrische auto.
| Stap | Berekening | Uitkomst |
|---|---|---|
| Verbruik per dag | 3.500 kWh ÷ 365 | ± 9,6 kWh |
| Avond en nacht (aanname 60%) | 9,6 × 0,6 | ± 5,8 kWh |
| Grens op jaarverbruik | 1,5 × 3,5 | ± 5,3 kWh |
| Grens op zonnepanelen | 1,5 × 4 kWp | 6 kWh |
| Alleen zonnestroom, vast contract | Laagste van de drie | ± 5,5 kWh bruikbaar |
| Met dynamisch contract | Ruimte voor laden in de winter | ± 8 tot 11 kWh bruikbaar |
Vertaald naar een AlphaESS SMILE G3 S5 met modules van 3,8 kWh: twee modules (7,6 kWh) volstaan voor zonnestroom alleen; drie modules (11,4 kWh) passen bij een dynamisch contract of als er binnen een paar jaar een warmtepomp bijkomt. Omdat de omvormer en installatie hetzelfde kosten, is de prijs per kWh bij drie modules lager. Of dat opweegt, laat de rekentool zien.
Probeer verschillende maten
Schuif met de capaciteit en zie wat elke extra kWh nog oplevert.
Nominaal of bruikbaar?
Fabrikanten noemen meestal de nominale capaciteit. Daarvan kun je niet alles gebruiken: een batterij wordt nooit helemaal leeg getrokken, om de cellen te sparen. Het deel dat je wel gebruikt, heet de ontlaaddiepte (DoD). De bruikbare capaciteit is de nominale capaciteit maal de ontlaaddiepte.
De AlphaESS SMILE G3 heeft een ontlaaddiepte van 95%. Van 11,4 kWh nominaal is dus zo'n 10,8 kWh bruikbaar. Vergelijk offertes altijd op bruikbare capaciteit. Staat er alleen een nominale waarde, vraag dan naar de ontlaaddiepte.
kWh is niet hetzelfde als kW
Capaciteit (kWh) is hoeveel energie erin past. Vermogen (kW) is hoeveel de batterij tegelijk kan leveren. Een batterij van 10 kWh die maar 3 kW levert, kan een inductiekookplaat, een warmtepomp en een wasmachine niet tegelijk bijhouden. Het tekort komt dan gewoon van het net, ook als de batterij nog vol zit.
Een thuislaadpaal trekt 3,7 kW op één fase of 7,4 kW en meer op drie fasen. Heb je een warmtepomp of laadpaal, dan is het vermogen van de omvormer vaak belangrijker dan een paar kWh extra. Daarom adviseren we in die situaties een driefasesysteem: de AlphaESS T-serie of de Tureon met 10 of 12 kW.
Richtwaarden per situatie
| Jouw situatie | Bruikbare capaciteit |
|---|---|
| 1 tot 2 personen, zonnepanelen, vast contract | 3 tot 5 kWh |
| 3 tot 4 personen, zonnepanelen, vast contract | 5 tot 8 kWh |
| 3 tot 4 personen, zonnepanelen, dynamisch contract | 8 tot 12 kWh |
| Met warmtepomp en dynamisch contract | 10 tot 15 kWh, drie fasen |
| Met warmtepomp en elektrische auto | 15 kWh en meer, drie fasen en minimaal 8 kW |
Dit zijn richtwaarden, geen advies. Twee huishoudens met hetzelfde jaarverbruik kunnen 's avonds heel verschillend verbruiken. Met je werkelijke meetdata rekenen we het precies voor je uit.
Veelgestelde vragen
Verder lezen
Keuzehulp
Welke thuisbatterij past bij mijn huis?
Contract
Dynamisch energiecontract en je batterij
Rendement
Terugverdientijd eerlijk berekend
Vergelijking
AlphaESS of Tureon?
Bronnen
- Gemiddeld stroomverbruik per huishoudgrootte: Nibud, kosten energie en water, berekening 2026.
- Dimensionering van thuisbatterijen (maximaal 1,5 kWh bruikbare capaciteit per kWp en per 1.000 kWh jaarverbruik): Orth, Weniger en Meissner, HTW Berlin, Empfehlungen zur Auslegung von Solarstromspeichern, 2022.
- Opbrengst van tien zonnepanelen op een gemiddelde juni- en decemberdag, en eigen verbruik van ongeveer 30% van de zonnestroom: Milieu Centraal, thuisbatterij.
- Verbruikspieken van huishoudens: Netbeheer Nederland, november 2025.
- Stroomverbruik van warmtepompen: ANWB en Kamerbrief op basis van de Installatiemonitor (2022). Indicatief; het werkelijke verbruik hangt sterk af van woning en isolatie.
- Verbruik en laadverlies elektrische auto: ANWB. Gereden kilometers door particulieren in 2025: CBS.
- Bruikbare capaciteit als nominale capaciteit maal ontlaaddiepte: HTW Berlin via pv magazine, februari 2024.
- Specificaties AlphaESS SMILE G3 en Tureon All-in-One: opgave van de fabrikanten, november 2026.